In Zitten is het nieuwe roken wordt aan de hand van voorbeelden, onderzoeken en verwijzingen naar andere literatuur uitgelegd waarom staan en bewegen beter zijn voor het lichaam dan langdurig zitten. Dat weinig bewegen ongezond is, is voor veel mensen geen nieuwe informatie. Wat voor velen wel verrassend is, is de constatering dat een dagelijks uur sporten geen volledige compensatie blijkt te zijn voor tien uur zitten, verdeeld over werk, autorijden en televisie kijken. Het probleem zit niet alleen in te weinig sport, maar vooral in het grote aantal aaneengesloten zituren op een dag.

Ervaringen met staand
en bewegend werken

De schrijfster van het boek besloot het zelf te ervaren nadat zij steeds vaker berichten tegenkwam over staand werken. Al snel merkte zij dat staand typen net zo snel ging als zittend werken. Daarnaast voelde zij zich minder stijf en bleef zij ongemerkt meer in beweging, bijvoorbeeld door het gewicht van het ene been op het andere te verplaatsen. Het bekende suffe gevoel na uren zitten bleef uit. Haar dagindeling veranderde geleidelijk: ’s ochtends werkte zij staand tot halverwege de ochtend, daarna wisselde zij zitten en staan af en liep zij tijdens het telefoneren. Zo ontdekte zij dat veel werkzaamheden prima staand of lopend kunnen worden uitgevoerd, mits je er bewust aandacht aan geeft.

Vrijstaand hoekpaneel buzzishield

Een samenleving die
uitnodigt tot zitten

Wie erop let, ziet hoe sterk onze samenleving is ingericht op zitten. Wachtkamers staan vol stoelen, verjaardagen spelen zich vaak zittend af en ook op het werk is comfortabel zitten de norm. Langdurig staan is oncomfortabel, maar langdurig zitten is dat uiteindelijk ook. De sleutel ligt in afwisseling. Tegelijkertijd zijn in het dagelijks leven veel hulpmiddelen ontstaan die beweging juist overbodig maken: stuurbekrachtiging in de auto, automatische deuren, bladblazers, rolkoffers en talloze huishoudelijke apparaten. Op kantoor staat alles binnen handbereik en biedt de bureaustoel maximale ondersteuning. Soms wordt zelfs de bewegende rugleuning vastgezet, waardoor men urenlang statisch blijft zitten.

Grote akoestische ruimteverdeler BuzziShield Hook

Wat er in het lichaam
gebeurt bij langdurig zitten

Onderzoeker Hidde van der Ploeg beschrijft wat er gebeurt wanneer iemand langdurig zit: de spieractiviteit neemt af tot vrijwel nul. Dit werd treffend samengevat door Marc Hamilton in The New York Times: “The muscles go as silent as those of a dead horse.” Al in 1953 werd in Londen onderzoek gedaan naar buschauffeurs en conducteurs. Chauffeurs zaten vrijwel de hele dag, terwijl conducteurs stonden en liepen. De uitkomst was duidelijk: chauffeurs hadden twee keer zoveel kans op hartproblemen. Sindsdien zijn duizenden onderzoeken verschenen die het verband tussen veel zitten en gezondheidsproblemen bevestigen. Een experiment uit 1996 liet bovendien zien dat dagelijkse, onbewuste beweging — los van sport — een groot verschil kan maken in gewichtstoename.